Pomnik Chłopa zamyślonego

  • 30.05.2018, 10:10
  • Bogumił Drogorób
Pomnik Chłopa zamyślonego fot. Bogumił Drogorób
Gdy wjeżdżamy do Sierpca od strony ronda przy „dziesiątce”, za rozwidleniem dróg prowadzących do Dobrzynia nad Wisłą, Bielska, a z drugiej strony w kierunku Warszawy, Bydgoszczy i Żuromina, powita nas interesujący pomnik. Trzeba koniecznie zjechać z ul. Kilińskiego i zatrzymać się najlepiej na ul. Władysława Reymonta.

Pierwsze wrażenie, którego doznajemy z pewnego dystansu, to - prace na wysokości. Widzimy bowiem wóz z urządzeniem zwanym podnośnikiem, na górnej platformie jest człowiek. Czy zajęty robotą? Z daleka wszystko na to wskazuje. Ale gdy jesteśmy blisko, już taka sugestia jest złudna, ponieważ na górze widzimy postać mężczyzny siedzącego na starej bańce do mleka, zwanej także kanką. Gość siedzi i myśli.
Jeśli się przyjrzymy uważnie, podnośnik jest zamontowany na starym rozrzutniku nawozu, a na tej „gównianej” przyczepie znajdujemy typowe strażackie hełmy, zużyte zapewne podczas akcji. Rozrzutnik, hełmy, jak też podnośnik są barwy czerwonej, co sugeruje, że cała ta maszyneria ma coś wspólnego ze strażą pożarną, być może – żeby określić precyzyjnie – z ochotniczą strażą pożarną. 
Artysta, twórca pomnika, zwanego też instalacją, określił swoje dzieło jako Pomnik Chłopa.  Można wnioskować, że siedząca pozycja tego człowieka, z ręką podpierającą głowę podpowiada, iż jest to – przynajmniej w moim przekonaniu – pomnik chłopa zamyślonego. Choćby przez analogię z Chrystusem Frasobliwym.
Instalacja artysty Daniela Rycharskiego, człowieka stąd, urodzonego w Sierpcu w 1986 roku, mieszkającego dziś w rodzinnych stronach, czyli w mazowieckiej wsi Kurówko, jest swego rodzaju prowokacją intelektualną pozwalającą na rozmaite interpretacje, począwszy choćby od próby dominacji wsi (paradoks)  nad cywilizacją miejską (?), po symboliczne odczytanie rekwizytów znajdujących się na rozrzutniku nawozu, strażackich hełmów, nawet kolorystyki. 
Kwestią nie bez znaczenia pozostaje także lokalizacja Pomnika Chłopa. Znajduje się on w bliskim sąsiedztwie drewnianej synagogi z XIX w. (z około 1895 roku) spalonej w 1939 r. Jak informuje tablica zamieszczona przez Pracownię Dokumentacji Dziejów Miasta Sierpc, była ona jedną z najokazalszych drewnianych synagog na Mazowszu.
- Składała się z dwóch wieżyczek zwieńczonych kopułami – opowiada Michał Weber, dyrektor Pracowni Dokumentacji Dziejów Miasta Sierpc - ornamentowanego dachu i kolorowych witraży. Wewnątrz, we wschodniej ścianie, znajdował się rzeźbiony Aron Ha-Kodesz (szafa ze zwojami Tory), w części centralnej była bima, ściany pokryto malowidłami w 1907 r., łukowate sklepienie podtrzymywały kolumny. W okresie międzywojennym synagogę w całości zelektryfikowano. „Ezreat naszim”, czyli miejsce dla kobiet, wydzielono przy wejściu… 
W dalszej części jest opis zniszczenia synagogi. Jeżeli owa tablica znalazła się tam przypadkiem – co jest możliwe (choć autonomiczna  w swojej istocie jako informacja historyczna podana w dwóch językach) - z pewnością komponuje się z instalacją Pomnika Chłopa zamyślonego. Myślę, że m.in. na tym polega street art, na sporej przestrzeni interpretacyjnej, ale nie musimy z tym tokiem rozumowania się zgadzać.
Na koniec kilka słów o artyście wizualnym, aktywiście. Daniel Rycharski w latach 2005-2009 studiował grafikę na Wydziale Sztuki Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, gdzie dziś wykłada w Katedrze Multimediów. Od 2010 roku jest doktorantem w pracowni interdyscyplinarnej Zbigniewa Sałaja i Grzegorza Sztwiertni na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Zajmuje się działaniami artystycznymi w przestrzeni wsi, jest twórcą wiejskiego street artu. Mieszka i pracuje w Kurówku i w Krakowie.
Pomnik Chłopa jego autorstwa  od 2015 roku podróżuje po Mazowszu i Małopolsce. Przyczepę z ok. 4-metrowym wysięgnikiem, na którym siedzi chłop, prezentowano m.in. przed budynkiem Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.  – Praca powstała z inspiracji grafiką Albrechta Dürera przedstawiającą pomnikową wersję upamiętnienia wojen chłopskich z początku XVI wieku -  tłumaczy Agnieszka Sural, krytyk sztuki, i jest to kolejna możliwa  interpretacja.

Bogumił Drogorób

Zdjęcia (3)

Podziel się:
Oceń:
 

Komentarze (0)

Dodanie komentarza oznacza akceptację regulaminu. Treści wulgarne, obraźliwe, naruszające regulamin będą usuwane.

Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu SIERPC24 z siedzibą w Sierpcu jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.

Pozostałe